- sınıf kısa okuma hikayeleri, her sayfada bir ya da iki kısa cümle bulunan, 60-250 kelime arasında, çocuğun tek başına birkaç dakikada bitirebileceği metinlerdir. Okumaya yeni başlayan bir çocuk için en önemli şey uzun bir kitap değil, bitirdiği her metinde “ben okudum” diyebilmektir. Aşağıdaki sekiz metni kelime sayısına göre kolaydan zora sıraladık; hepsi ücretsiz, sesli ve PDF olarak indirilebilir.
Neden “kısa” ve neden “sıralı”?
Birinci sınıfta çocuklar harfleri ve heceleri birleştirip kelime ve cümle okumaya başlar. Bu dönemde uzun bir metin, çocuğun daha ilk sayfada yorulmasına yol açabilir. Kısa bir metin ise iki şey sağlar: Çocuk hikayeyi sonuna kadar götürür ve aynı metni tekrar okumaya isteklidir.
Sıralama da önemlidir. Kelime sayısı yavaş yavaş artan bir dizi, çocuğun okuma dayanıklılığını zorlamadan geliştirir. Bir metni rahatça okuduğunda bir sonrakine geçer; zorlanırsa bir öncekine döner.
Kelime sayısına göre 8 kısa hikaye
| Kitap | Yaş | Seviye | Sayfa | Süre | Neden bu kitap |
|---|---|---|---|---|---|
| Minik Kuş Cikcik ve Küçük Yuva | 4-6 | A2.1 | 12 | 29 sn | 60 kelime, sayfa başına tek kısa cümle |
| Minik Ördek Duru ve Yağmur Şarkısı | 4-6 | A2.1 | 12 | 35 sn | 71 kelime, “tıp tıp, şıp şıp” sesleri |
| Minik Arı Balbalı ve Çiçek Dansı | 4-6 | A2.1 | 12 | 44 sn | 91 kelime, ilk diyalog cümleleri |
| Elara ve Minik Kuş | 7-9 | A2.1 | 10 | 1 dk 33 sn | 185 kelime, gökkuşağı tüy ve hayal gücü |
| Merve’nin Okul Çantası Sayımı | 7-9 | A2.1 | 12 | 1 dk 52 sn | 219 kelime, okulun ilk sabahı sayılar |
| Minik Ayıcık Badem ve Küçük Kamp | 4-6 | A2.1 | 12 | 1 dk 54 sn | 239 kelime, adım adım çadır kurmak |
| Küçük Tavuçuk | 4-6 | A2.1 | 12 | 1 dk 57 sn | 240 kelime, paylaşma ve “acele ettim” |
| Minik Kedi Misket ve Aynadaki Arkadaş | 4-6 | A2.1 | 12 | 1 dk 53 sn | 248 kelime, yansımasını keşfeden kedi |
Tablodaki süreler seslendirmenin süresidir. Çocuğunuzun kendi okuması başlangıçta bunun birkaç katı sürebilir; bu tamamen normaldir.
İlk basamak: 60-100 kelimelik metinler
Minik Kuş Cikcik ve Küçük Yuva sayfa başına tek cümleyle ilerler: “Önce yumuşak dallar topladı.” “Sonra birkaç kuru yaprak buldu.” “Yuva biraz eğri oldu.” “Önce”, “sonra”, “bu kez” gibi sıra bildiren kelimeler, çocuğun olayların sırasını takip etmesine yardım eder. Hikayenin konusu da yerinde: Yuva ilk denemede eğri çıkar, Cikcik dalları yeniden düzenler. Okurken takılan bir çocuğa “Cikcik de ilk seferde yapamadı” demek güzel bir teselli olur.
Minik Ördek Duru ve Yağmur Şarkısı‘nda kısa anlatım cümleleri “Tıp tıp, şıp şıp!” ve “Vırak vırak!” gibi ses kelimeleriyle bölünür. Bu ses kelimeleri çocukların en kolay ve en keyifle okuduğu kısımlardır; sesli okurken coşkuyla söylemesine izin verin.
Minik Arı Balbalı ve Çiçek Dansı ilk tırnak içindeki konuşmaları getirir: “Ben de dans edebilir miyim?” ve Lili’nin “Önce yavaşça deneyelim” cümlesi. Soru işaretinde sesin yükseldiğini, konuşmada karakterin sesine büründüğünü göstermek için iyi bir metin.
İkinci basamak: 180-250 kelimelik metinler
Çocuğunuz ilk üç metni takılmadan okuyorsa bu basamağa geçebilirsiniz. Cümleler biraz uzar, sayfa başına iki-üç cümle olur.
Elara ve Minik Kuş‘ta yedi yaşındaki Elara bahçede gökkuşağı renklerinde bir tüy bulur ve tüyün sahibi Minik’le tanışır. Minik ona asıl sihrin kendi içinde olduğunu söyler.
Merve’nin Okul Çantası Sayımı birinci sınıf öğrencisine çok tanıdık gelir: Okulun ilk sabahı Merve ve annesi çantayı beş defter, sekiz silgi, on altı kalem ve yirmi çıkartmayla sayarak hazırlar. Metinde sayılar yazıyla geçtiği için sayı kelimelerini okuma pratiği de sağlar.
Minik Ayıcık Badem ve Küçük Kamp‘ta Badem, Çevik ve Alaz düz bir yer seçer, çadırı kurar, ipleri bağlar, fener yakar ve yıldızları sayar. Adım adım bir süreç anlattığı için okuduktan sonra “Önce ne yaptılar, sonra ne yaptılar?” diye sormak kolaydır.
Küçük Tavuçuk ve Minik Kedi Misket ve Aynadaki Arkadaş bu basamağın son iki metnidir. Tavuçuk yumurta toplarken Tavşan Pamuk’la çileğini, Sincap Fındık’la palamudunu paylaşır; Fındık sepeti neredeyse devirince “Haklısın, acele ettim” der. Misket ise aynadaki kedinin her hareketini taklit ettiğini görür ve sonunda bunun kendi yansıması olduğunu anlar.
Tekrar okuma yöntemi: aynı metin, üç gün
Kısa metinlerin en büyük avantajı tekrar okunabilmeleridir. Basit bir üç günlük düzen:
- 1. gün, dinle ve takip et: Seslendirmeyi açın; çocuğunuz metni parmağıyla takip etsin.
- 2. gün, birlikte oku: Bir sayfayı siz, bir sayfayı çocuğunuz okusun.
- 3. gün, tek başına oku: Çocuğunuz metnin tamamını size sesli okusun. Takıldığı kelimeyi hemen söylemeyin; birkaç saniye bekleyin, gerekirse ilk hecesini verin.
Üçüncü günün sonunda metni rahat okuyorsa bir sonraki kitaba geçin. Hâlâ zorlanıyorsa aynı metinle bir gün daha devam edin.
Seslendirme ve PDF İndir nasıl yardımcı olur?
Seslendirme doğru tonlamayı ve kelimelerin nasıl okunduğunu duyurur; çocuğunuz metni takip ederken kelimenin yazılışıyla sesini eşleştirir. PDF İndir butonu ise kâğıt üzerinde çalışmayı mümkün kılar: Yazdırılmış sayfada çocuğunuz okuduğu satırı parmağıyla ya da bir cetvelle takip edebilir, okuyabildiği kelimelerin altını yeşil, zorlandıklarının altını turuncu kalemle çizebilir. Bir hafta sonra turuncu kelimelerin yeşile dönmesi, çocuğa ilerlemesini somut olarak gösterir.
Tüm PDF’ler ücretsiz PDF çocuk kitapları sayfasında. İlerlemeyi izlemek isteyen aileler okuma hızı testini birkaç haftada bir kullanabilir; birinci sınıfta hız çocuktan çocuğa çok değişir, bu yüzden çocuğu kendi önceki sonucuyla karşılaştırmak en doğrusudur.
Metin uygun mu?
- Uygun: Çocuk metni birkaç takılmayla okuyor ve sonunda ne olduğunu anlatabiliyor.
- Zor: Neredeyse her kelimede duruyor, okuduğunu anlatamıyor, okumaktan kaçıyor. Bir önceki metne dönün ya da seslendirmeyle takip etmeye biraz daha devam edin.
- Kolay: Metni ilk seferde akıcı okuyor. Bir basamak atlayın ya da 1. sınıf hikaye kitapları yazısındaki daha uzun kitaplara geçin.
4 haftalık okuma merdiveni
- 1. hafta: Cikcik ve Küçük Yuva, ardından Duru ve Yağmur Şarkısı. Her birine üç günlük tekrar okuma.
- 2. hafta: Balbalı ve Çiçek Dansı, ardından Elara ve Minik Kuş.
- 3. hafta: Merve’nin Okul Çantası Sayımı ve Badem ve Küçük Kamp.
- 4. hafta: Küçük Tavuçuk ve Misket ve Aynadaki Arkadaş. Ay sonunda en sevdiği metni aileye sesli okusun.
Her okunan metni okuma çizelgesine işaretleyin.
Okuduktan sonra sorular
- Cikcik yuvasını yaparken önce ne topladı, sonra ne buldu?
- Duru’nun şarkısına kim “vırak vırak” diye katıldı?
- Lili, Balbalı’ya nasıl dans etmesini söyledi?
- Merve’nin çantasında kaç kalem vardı?
- Misket aynadaki kedinin kendisi olduğunu nasıl anladı?
Daha fazla kaynak
Birinci ve ikinci sınıfı birlikte ele alan 1 ve 2. sınıf hikaye kitapları yazısı da işinize yarayabilir. Kısa metinler için 4-6 yaş ve 7-9 yaş sayfalarına, eğitici içerikler için eğitici hikayeler türüne göz atın.
